ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da büyüyen savaşın enerji piyasalarına etkisiyle ilgili dikkat çeken bir çıkış yaptı. Trump, Çin’in petrolünün büyük bölümünü Strait of Hormuz üzerinden aldığını belirterek Pekin yönetiminin boğazın yeniden açılması için sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

Trump, Çin’in bu konuda adım atmaması halinde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile planlanan zirvenin ertelenebileceğini de ima etti.

Hürmüz’de tanker trafiği durma noktasında

ABD-İsrail ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan ve üçüncü haftasına giren savaş, Orta Doğu’daki gerilimi hızla tırmandırdı. İran’daki askeri hedeflere yönelik yoğun hava saldırılarının ardından bölgedeki risk artarken, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiği büyük ölçüde durdu.

Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu dar su yolunda yaşanan belirsizlik, enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtı.

“Çin de yardımcı olmalı”

Trump, Çin’in enerji ihtiyacının büyük kısmını bu güzergâh üzerinden karşıladığını belirterek Pekin’in devreye girmesi gerektiğini vurguladı. ABD Başkanı, “Bence Çin de yardımcı olmalı çünkü Çin petrolünün yüzde 90’ını boğazdan alıyor.” ifadelerini kullandı.

Kriz nasıl başladı?

Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, ABD ve İsrail’in İran’daki askeri hedeflere yönelik geniş çaplı saldırılar başlatmasının ardından derinleşti. İran’a ait askeri tesisler, füze üsleri ve enerji altyapısının hedef alınmasının ardından Tahran yönetimi de bölgedeki ABD üsleri ve müttefik ülkelere yönelik füze ve drone saldırılarıyla karşılık verdi.

Çatışmaların büyümesi üzerine İran, boğaz çevresinde güvenliğin tehlikeye girdiğini açıkladı. Bunun ardından birçok uluslararası nakliye şirketi güvenlik riskleri nedeniyle gemilerini boğazdan geçirmemeye başladı.

Küresel enerji için kritik hat

Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak herhangi bir kesinti, küresel enerji arzını doğrudan etkileyebilecek güçte. Özellikle Çin, Japonya, Güney Kore ve Hindistan gibi Asya ülkeleri petrol ithalatlarının büyük bölümünü bu rota üzerinden gerçekleştiriyor.

Washington yönetimi ise boğazın yeniden güvenli hale getirilmesi için müttefik ülkelerden askeri ve diplomatik destek talep ediyor. Uzmanlar, Hürmüz’deki krizin yalnızca Orta Doğu’yu değil, küresel enerji piyasalarını ve dünya ekonomisini de derinden etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.